Regbi uchun havo qachon juda issiq hisoblanadi? World Rugby tomonidan yangilangan issiqlik bo‘yicha tavsiyalar izohi
2025-yilda World Rugby o‘zining issiqlik va havo sifati bo‘yicha tavsiyalarini yangiladi. Ushbu hujjatda regbi musobaqalarida ishtirok etayotgan o‘yinchilarni jazirama sharoitlarda himoya qilish uchun amalga oshirilishi kerak bo‘lgan barcha choralar belgilab berilgan. Hujjatda suv ichish uchun tanaffuslar joriy etish tartibi, taymlar orasidagi tanaffusni uzaytirish imkoniyati hamda o‘yinni kechiktirish yoki vaqtincha to‘xtatish holatlari yangilandi.
Yangilangan tavsiyalar nimani o‘z ichiga oladi?
- Issiqlik stressi bo‘yicha yangilangan tavsiyalar Issiqlik stressi indeksini (Heat Stress Index) hisoblash va qo‘llashni soddalashtiradi.
- Bu indeks nafaqat havo haroratini, balki bir qator boshqa omillarni ham hisobga oladi.
- Tavsiyalarda o‘yinni qachon boshlash yoki qayta tiklash mumkinligi aniq ko‘rsatib o‘tilgan.
Yangi tavsiyalar Sidney universiteti olimlari doktor Grant Linch va doktor Olly Jay tomonidan ishlab chiqilgan. Ular odatdagi havo harorati o‘rniga Issiqlik stressi indeksini asos qilib olishgan. Ushbu indeks 0 dan 250 gacha bo‘lgan oraliqda baholanadi va har bir darajada qanday choralar ko‘rilishi kerakligi belgilab qo‘yilgan.
Issiqlik stressi qanday baholanadi?
World Rugby bu indeksni aniqlash uchun maxsus EMU qurilmalarini xarid qilgan. Ushbu qurilmalar havo harorati, namlik, shamol tezligi va yer yuzasidan nurlanish kabi barcha kerakli ko‘rsatkichlarni o‘lchaydi. Natijalarga qarab quyidagi toifalar belgilanadi:
- Past daraja (0–99): jamoalar odatdagi tartibda harakat qiladi
- O‘rtacha daraja (100–149): o‘yinchilar ko‘proq suyuqlik iste’mol qiladi, kiyim miqdorini kamaytiradi
- Yuqori daraja (150–199): har bir taymda 3 daqiqalik sovitish tanaffusi o‘tkaziladi; jamoalar muzli sochiqlar kabi sovitish usullaridan foydalanadi
- Juda yuqori (200–249): taymlar orasidagi tanaffus 20 daqiqagacha uzaytiriladi
- Ekstremal daraja (250+): o‘yinni kechiktirish yoki vaqtincha to‘xtatish masalasi ko‘rib chiqiladi
O‘yin qachon davom ettiriladi?
Agar o‘yin issiqlik tufayli kechiktirilgan yoki to‘xtatilgan bo‘lsa, uni davom ettirish uchun quyidagi shartlar bajarilishi lozim:
- Issiqlik stressi indeksi 230 dan pastga tushgan bo‘lishi va ushbu darajadan kamida 45 daqiqa davomida oshmasligi kerak
- Ob-havo prognozida keyingi 2 soat (agar o‘yin davom etayotgan bo‘lsa) yoki 3 soat (agar o‘yin hali boshlanmagan bo‘lsa) davomida indeks 250 dan oshish xavfi pastligi ko‘rsatilgan bo‘lishi kerak
- Match kuni navbatchi shifokor o‘yin o‘tkazilishi xavfsiz deb topishi kerak
Tavsiyalarning to‘liq matni World Rugby rasmiy saytida e’lon qilingan.
Manba: World Rugby