World Rugby regbini modernizatsiya qilish, tomoshabopligini oshirish, adolat, shaffoflik va ochiqlikni ta’minlash maqsadida bir qator yangiliklarni taqdim etdi. Ushbu o‘zgarishlar 2024-yil 14-noyabrda Kengashning maxsus yig‘ilishida tasdiqlandi va 2025-yil 1-yanvardan kuchga kiradi.
- Standart vaziyatlarni yaxshilash
World Rugby o‘yin standartlarini— ushashlar, koridorlar, mollar varaklarni tezlashtirish va yaxshilashga alohida e’tibor qaratdi. Bu o‘zgarishlar o‘yin tempini oshirish va kechikishlarning oldini olishga qaratilgan. Asosiy o‘zgarishlar quyidagilar:
- 9-raqamli yarim himoyachi uchun maydondagi bo‘shliq:
- Ushlash, moll va rakda o‘yinchilar raqibning to‘pni o‘ynayotgan yarim himoyachisidan kamida bir metr masofa saqlashi kerak.
- To‘p egasi bo‘lmagan jamoaning yarim himoyachisi to‘p chizig‘i ortida turishi kerak, boshqa o‘yinchilar esa taqiqlangan joyni egallay olmaydi.
- Natija: To‘pni o‘ynash uchun yarim himoyachiga ko‘proq erkinlik yaratiladi va to‘siqlar oldi olinadi.
- Koridorni shakllantirish vaqti qisqartiriladi:
- Har ikkala jamoa hakam ishorasidan so‘ng 30 soniya ichida koridorni shakllantirishi shart. Qoidani buzish jarima zarbasi bilan jazolanadi.
- Natija: Kechikishlar kamayadi va o‘yin tempi oshadi.
- Har ikkala jamoa hakam ishorasidan so‘ng 30 soniya ichida koridorni shakllantirishi shart. Qoidani buzish jarima zarbasi bilan jazolanadi.
- Koridorda noto‘g‘ri to‘p tashlash uchun sanktsiyalar:
- Agar himoya jamoasi to‘p uchun kurashmasa (o‘yinchini ko‘tarmasa), o‘yin davom etadi. Agar himoyachilar kurashga qo‘shilsa, ular qayta koridor yoki ushlashni tanlashi mumkin.
- Natija: Adolatli o‘yin va koridorda faol ishtirokni rag‘batlantirish.
- Agar himoya jamoasi to‘p uchun kurashmasa (o‘yinchini ko‘tarmasa), o‘yin davom etadi. Agar himoyachilar kurashga qo‘shilsa, ular qayta koridor yoki ushlashni tanlashi mumkin.
- Terminologiyani soddalashtirish va moslashuvchanlik. World Rugby regbini yangi tomoshabinlar uchun yanada tushunarli va ochiq qilish maqsadida bir qator terminlarni yangiladi:
- “Darvoza chizig‘i” endi “urinish chizig‘i” deb ataladi.
- “Oldinga tepish” iborasi “oldinga zarba” bilan almashtirildi.
- “Vaqtinchalik diskvalifikatsiya” va “maydondan chetlatish” terminlari o‘rniga “sariq kartochka” va “qizil kartochka” qo‘llaniladi.
Bu o‘zgarishlar qoidalarni tushunishni va tushuntirishni, ayniqsa, yangi tomoshabinlar uchun osonlashtiradi. Yangi terminologiya sanktsiyalarning jiddiyligini va ularning ahamiyatini aniqroq ifodalaydi.
“Vaqtinchalik diskvalifikatsiya” o‘yinchining vaqtincha maydondan chetlatilishini, “maydondan chetlatish” esa o‘yinchining o‘yindan butunlay chiqarilishini anglatadi.
- Qo‘shimcha o‘zgarishlar
- Urinishdan keyingi zarba vaqti qisqartiriladi: O‘yinchilarda zarbani amalga oshirish uchun faqat 60 soniya bo‘ladi.
- Agentlar reglamentiga o‘zgartirishlar: O‘yinchilar va agentlar o‘rtasidagi shartnomalar ikki yil muddat bilan cheklanadi, ular yozma ravishda tuzilishi va shaffof to‘lov tizimini o‘z ichiga olishi kerak.
Bu o‘zgarishlar regbi uchun nimani anglatadi?
Bu o‘zgarishlar o‘yin jarayonini tezlashtirish, tomoshaboplikni oshirish va barcha ishtirokchilar uchun adolatli sharoit yaratishga qaratilgan. Terminologiyani soddalashtirish, standartlarni qayta ko‘rib chiqish va protokollarni yaxshilash yangi tomoshabinlarni jalb qilishga xizmat qiladi. Regbi zamonaviy, dinamik va adolatli sport turi sifatida rivojlanishda davom etadi.
2025-yil regbi uchun o‘ziga xos yilbo‘lib, o‘yin va boshqaruvning yangi qoida vа me’yorlarini belgilaydi!